Veelgestelde vragen over de luchtkwaliteitsmetingen

Zijn er reeds - los van K-R8 - luchtkwaliteitsmetingen verricht in de omgeving van Hoog Kortrijk en Kortrijk-Oost?

Er worden fijn stof metingen uitgevoerd door de stad Kortrijk. Eén van de zes meetpunten is gelegen in het plangebied K-R8, meer bepaald op de site van de Fluvia-kazerne aan de Doorniksesteenweg N50 (ter hoogte van het verkeerscomplex Kortrijk-Zuid). De resultaten van de metingen zullen, zodra alle meetpunten naar behoren werken, online en in real-time beschikbaar zijn via https://www2.kortrijk.be/klimaatstad/luchtkwaliteit.     

In het kader van de grootschalige burgercampagne CurieuzeNeuzen in 2018 werd de luchtkwaliteit in Vlaanderen in kaart gebracht door het meten van stikstofdioxide (NO2). Stikstofoxide is een schadelijk gas dat in de uitlaatgassen van wagens zit en vormt daardoor een goede parameter voor luchtverontreiniging door verkeer. De lokale meetgegevens uit Curieuzeneuzen werden gebruikt om de luchtmodellen nog te verbeteren en nog meer betrouwbaar te maken. Meer info: https://2018.curieuzeneuzen.be/   

Wat is de bedoeling van deze luchtkwaliteitsmetingen in het kader van K-R8?

De luchtkwaliteitsmetingen staan in functie van het creëren van een verhoogd draagvlak. Tijdens de inspraakperiode op de goedgekeurde startnota (Vlaamse Regering 19 juli 2019) werden nl. heel wat inspraakreacties ontvangen m.b.t. de leefbaarheid in de omgeving van de E17, de verkeerscomplexen Kortrijk-Zuid en Kortrijk-Oost en de reservatiestrook voor het sluiten van de ringweg R8 tussen deze complexen. In het kader van het planproces K-R8 is in functie van monitoring te meten voor, tijdens en na de werken. Voorliggende campagne betreft de voormetingen. 

De luchtkwaliteitsmetingen focussen zich op de directe luchtimpact op de leefkwaliteit in de woonwijken in de omgeving van de autoweginfrastructuur (omgeving E17, verkeerscomplexen Kortrijk-Zuid en Kortrijk-Oost, en de reservatiestrook voor het sluiten van de ringweg R8 tussen deze complexen). Focus ligt dus niet op de luchtimpact van het lokaal wegverkeer vanuit de verkeersverschuivingen ten gevolge van herinrichting van deze autoweginfrastructuur. Verder weg van de verkeerscomplexen en de E17 zijn er nl. ook andere wegen die een invloed hebben op de concentraties. De indirecte effecten zullen waar mogelijk uiteraard wel mee bekeken worden.

Waarom wordt er stikstofdioxide (NO2) gemeten en geen fijn stof?

De luchtkwaliteit wordt bepaald door verschillende bronnen, zoals wegverkeer, houtverbranding, industrie en landbouw. Zowel stikstofdioxide (NO2) als fijn stof (fracties PM2,5, PM10) zijn van belang voor het aspect lucht. NO2 is een indicator voor de impact van lokale verkeersemissies. Wanneer men de impact van het verkeer in kaart wil brengen, zijn NO2-metingen een aangewezen methode. Het meten van fijn stof om de effecten van een gewijzigde verkeerssituatie in kaart te brengen is zeer complex en daarom veel minder aangewezen. Er zijn namelijk veel van bronnen van fijn stof en ingewikkelde reacties in de lucht spelen vaak een grote rol. Hierdoor is de relatieve bijdrage van fijn stof door wegverkeer moeilijk te isoleren van andere bronnen en is het ook moeilijk om trends te herkennen. In functie van K-R8 is NO2 dus de meest aangewezen polluent om te meten.

Hoe is de zone voor luchtkwaliteitsmetingen afgebakend?  

De zone waar de luchtkwaliteitsmetingen in het kader van K-R8 zullen worden uitgevoerd (zie kaart) stemt overeen met het studiegebied K-R8 op mesoschaal, zoals deze is opgenomen in de verfijnde startnota K-R8. Dit komt neer op het plangebied van K-R8 zelf en de directe omgeving (standaard tot op ca. 200m). Deze 200m-zone rondom het plangebied is voor veel disciplines/effectgroepen een indicatieve limiet voor significante (directe) milieueffecten.

Hoe zullen de meetlocaties worden bepaald?

De burger kan tot en met 28 mei 2021 binnen de afgebakende zone (zie vorige vraag) suggesties doen voor mogelijke meetlocaties. Hierbij wordt telkens ook gevraagd de voorstellen te motiveren.

De uiteindelijke keuze van meetlocaties wordt bepaald in overleg met de Vlaamse Milieumaatschappij (VMM) en het planteam K-R8. Bij het uitzetten van een netwerk van meetlocaties in de omgeving van Hoog Kortrijk en Kortrijk-Oost zal naast de voorstellen van de burger ook rekening worden gehouden met de nabijheid van bewoning, locaties waar reeds in het verleden metingen zijn verricht, locaties waar veranderingen ten gevolge van het planproces K-R8 worden verwacht, …

Wat is de timing van de luchtkwaliteitsmetingen?

Na ontvangst van de voorstellen voor mogelijke meetlocaties en het uitzetten van het netwerk van meetlocaties (zie vorige vraag), zal in overleg met de Vlaamse Milieumaatschappij (VMM) de start van de effectieve metingen worden bepaald. De metingen kunnen ten vroegste in het najaar van 2021 van start gaan en zullen circa anderhalf jaar in beslag nemen.

Hoe gebeuren de staalnames en de analyse van de meetresultaten?

De metingen gebeuren tweewekelijks met passieve samplers (proefbuisjes). De burger kan zich als vrijwilliger opgeven om de staalnames te doen. De Vlaamse Milieumaatschappij (VMM) zal aan de betrokken gemeenten en de burger een gezamenlijke toelichting geven met praktische informatie over de werkwijze. De betrokken gemeenten staan in voor het verzenden van de stalen.Meer info vind je op www.hoemeetiklucht.eu.

De VMM zorgt voor de kwaliteitsbewaking en dus de analyse en interpretatie van de meetresultaten. Het kalibreren (het ijken aan de hand van automatische monitoren die meten volgens de referentiemethode) van de passieve samplers vraagt de nodige tijd: telkens ongeveer een half jaar na elke meting zal zicht zijn op de gevalideerde waarden.

Wat zal met de meetresultaten worden gedaan?

O.b.v. de meetresultaten kunnen knelpunten worden gedetecteerd en daaraan gelinkte acties worden ondernomen voorafgaand aan het gewestelijk ruimtelijk uitvoeringsplan (GRUP) K-R8. De relatie tot het planproces K-R8 zal hierbij bewaakt worden. Bij de timing van deze acties is rekening te houden met de loop- en analysetijd van de metingen (zie vorige vraag).  

De meetresultaten worden in het kader van het planproces K-R8 gebruikt voor monitoring over lange termijn. Er is te meten vóór, tijdens en na de werken. De meetresultaten van voorliggende meetcampagne dienen als nulmeting, zodat na realisatie van het plan een vergelijking mogelijk wordt.

De meetresultaten kunnen niet gebruikt worden voor het (milieueffecten)onderzoek van K-R8, gezien de looptijd en de lange naverwerking van de metingen.

Waarom worden er op korte termijn geen geluidsmetingen uitgevoerd? 

Op korte termijn zijn geluidsmetingen niet mogelijk, gezien de verkeersintensiteiten op vandaag wegens Covid-19 niet representatief zijn. Het is de bedoeling om ook geluidsmetingen te verrichten na normalisatie van de verkeersintensiteiten.